Ian Mertens Smet studeerde in 2019 af in de richting Wetenschappen-Wiskunde aan de Sint-Maartenschool te Beveren. Vervolgens startte hij zijn rechtenstudies aan de Universiteit Antwerpen, waar hij zijn bachelordiploma behaalde.

Daarna trok hij naar de Universiteit Gent, waar hij zijn masterdiploma behaalde en zich verder specialiseerde in onder meer het straf(proces)recht en de mensenrechten. In zijn thesis bracht hij beide disciplines samen door de onderzoeksplicht bij verdachte overlijdens in de gevangenis te analyseren in het licht van het Europees Verdrag.

Tijdens zijn masteropleiding legde hij zich steeds meer toe op de praktijk. Hij liep stage bij het openbaar ministerie en bij enkele Gentse strafrechtkantoren, en nam deel aan een universitaire pleitwedstrijd. Daarnaast sloot hij zich in 2024 aan bij de pas opgerichte ‘Ghent Law School Consultancy’, een studentenvereniging die gratis juridisch advies verstrekt, waar hij actief was als juridisch consultant. Een jaar later werd hij ondervoorzitter en hielp hij mee de verdere uitbouw van deze jonge vereniging vorm te geven.

Daarop zette Ian in september 2025 de volgende logische stap en vatte hij zijn baliestage aan, waar hij zich onder het patronaat van meester De Groote verder specialiseert in het straf- en strafprocesrecht. Thans combineert hij dit met een mandaat als bestuurder bij de Commissie van de Stagiairs van de Balie Gent.